Druk

Hjordis was extreem gevoelig voor druk. Legde ik te veel druk op haar, dan ging ze er vandoor, of het nou tijdens het rijden of aan de hand was. Vooral longeren was een lastige opgave, omdat ik destijds nog niet in de gaten had wat ik precies verkeerd deed. (Zo’n beetje alles.) Dus longeerde ik liever niet, om Hjordis niet op de vlucht te jagen.

Op een zonnige lentezondag was ik bij mijn paard in de uitloop, helemaal alleen. De omgeving was rustgevend, met zingende vogeltjes en lome paarden. Echt idyllisch. Omdat ik geen energie had om te rijden, besloot ik om enkel wat te ‘tutten’. Hjordis stond los en ik begon haar staart uit te pluizen, wat ik nooit met een borstel deed, maar met mijn vingers, om de haren te sparen.

Na een halve minuut liep Hjordis weg en bleef een paar meter verderop staan. Ik liep naar haar toe en begon opnieuw. Weer liep ze na een tijdje een paar meter weg. Na de derde keer ging ik haar niet achterna, maar dacht na. Waarom liep ze weg? Het gepruts aan haar staart vond ze niet onprettig, wist ik. Wat was het dan?

In plaats van nog een poging te doen, bleef ik staan genieten van de zon en de vogeltjes. Minutenlang stonden we zo, ik een paar meter achter Hjordis, beiden in stilte en rust. Ineens zag ik het licht. Mijn adem stokte ervan en ik staarde in de verte zonder iets te zien. Druk! Ik legde mezelf en mijn paard druk op, omdat ik me verplicht voelde iets te doen als ik bij haar was! Ik kon niet zomaar ‘zijn’, zoals zij, gewoon een beetje niksen en van de zon genieten. Ze vond die druk vervelend en ontweek hem.

Op het moment dat ik zuchtte om dat inzicht, draaide Hjordis zich om en kwam naar me toe. Ik heb haar bedankt voor de les.

Het bovenstaande is een hoofdstuk uit mijn boek 'Paarden in pen en inkt', waarin ik vertel over de paarden die gedurende ruim dertig jaar mijn leven hebben gedeeld en wat ik van ze heb geleerd. In totaal 70 pentekeningen illustreren de leerzame, grappige en bij wijlen roerende verhalen. Wil je meer lezen? Het boek is bij mij te bestellen voor 8,95 euro (excl. verzendkosten) of te koop bij Boekhandel Bert v.d. Heijden in Uden.

 

 

Als kind was ik altijd creatief bezig. Tekenen, kleuren, knippen en plakken, boetseren en schilderen, timmeren, schrijven en breien. Ik probeerde alles uit. Natuurlijk lukte niet alles even goed, maar soms was ik heel tevreden met het resultaat. In de loop der tijd heb ik diverse truien gebreid, lederen chaps (beenbeschermers voor ruiters) gemaakt en een aantal boeken gebonden. Kon ik geen jaaragenda vinden die me beviel, dan maakte ik die zelf. Mijn huidige keukentafel heb ik op maat gebouwd voor de keuken.

Hoewel ik ook als volwassene altijd creatief bezig ben gebleven, kwam ik er laatst achter dat ik onderweg iets was kwijtgeraakt. Vroeger tekende en schreef ik om te tekenen en te schrijven. Het hoefde niet echt iets te worden, het was een ontdekkingsreis naar de mogelijkheden, een creëren zonder doel. Er ontstond spontaan iets vanuit het gevoel van het moment.

Die spontaniteit herontdekte ik tijdens een aantal tekenavonden met een vriendin. We tekenden om het tekenen, niet om iets te creëren. Het hoefde niets te worden. Langzaam drong het tot me door hoe bevrijdend dat was, zonder vooropgezet plan aan een blanco vel papier gaan zitten en maar gewoon iets te gaan zitten tekenen. Maakt niet uit, wat. Net als vroeger.

Te lang is mijn creativiteit alleen maar gebonden geweest aan een doel. Een portret van een paard, dat goed moet lijken. Een logo naar smaak van de klant. Mijn perfectionisme nam de overhand en blokkeerde de spontaniteit. En ik had het niet in de gaten.

Tijdens het herontdekken merkte ik dat er niet alleen spontaan verrassend mooie dingen ontstonden, maar ook dat de creatieve energie meer ging stromen. Veel meer dan ik op basis van de tekensessies zou verwachten, op veel meer gebieden dan alleen tekenen. Verbazend wat een positief effect dat heeft!

Dus nu gun ik mezelf creatieve ruimte, ruimte om te creëren zonder doel, zonder plan, om buiten de lijntjes te kleuren. Minimaal elke dag een beetje. En ik laat me verrassen door wat er ontstaat.

 

Afgelopen voorjaar heb ik een paar tekencursussen gegeven aan de plaatselijke volksuniversiteit: Dieren Tekenen en Meditatief Tekenen. Spannend vond ik het. Schoolsituaties in een heus leslokaal kende ik voorheen enkel van de andere kant, namelijk als leerling. Nu was ik degene die kennis deelde en leerlingen hielp zichzelf te ontwikkelen.

Tijdens de eerste les Dieren Tekenen sloeg de twijfel toe. Na een klein half uur, waarin ik van alles had verteld over tekenen in het algemeen en de materialen die we zouden gebruiken, schoot de gedachte door mijn hoofd: Over een paar minuten ben ik uitgepraat en dan val ik door de mand. Dan zien de leerlingen ineens dat ik helemaal geen lerares ben, maar gewoon een amateur die er niets van kan en niets weet. En dan lopen ze weg.

Gelukkig besefte ik direct daarna dat dit een heel normaal verschijnsel is. Een soort examenvrees. Die eerste les was een test: ‘Kan ik dit wel?’ Ik stelde mezelf gerust en vertrouwde erop dat het allemaal goed zou komen. En dat was ook zo. 

Ik heb veel van die cursussen geleerd. Onder andere dat het heel anders kan lopen dan je verwacht. Ik had voor iedere les een onderwerp waar ik iets over vertelde en de leerlingen luisterden beleefd en deden vervolgens hun eigen ding. Sommigen gingen met mijn tips aan de slag, anderen moest ik na de derde les nog een keer uitleggen of nou HB of B2 het zachtste potlood was. Maakt niet uit, dat was mijn taak. Er waren geen punten mee te verdienen, het ging puur om ieders persoonlijke ontwikkeling in het tekenen, zoals ik het het liefste heb. Na verloop van tijd kwamen er meer vragen. Hoe doe ik dit? Hoe werkt dat? Dat vond ik prettig, want dan kon ik mensen gerichter helpen. De vooruitgang werd zichtbaar, bij de ene leerling wat meer dan bij de andere. 

Bij het Meditatief Tekenen legde ik telkens aan het begin van de les iets uit over tekentechnieken en meditatie. Vervolgens was het een uurlang doodstil, hoorde je alleen het ruisen van de verwarming, potlood of pen op het papier en stemmen uit een naburig lokaal. Tegen het einde van de les bespraken we - voorzichtig, om de stilte niet gewelddadig te verbreken - de resultaten en wat we ervaren hadden. We inspireerden elkaar met vormen en kleuren. Heerlijk.

Eigenlijk is al het tekenen meditatief. Je verliest jezelf in je tekening, vergeet de buitenwereld, je volle concentratie is gericht op je potlood, dat weergeeft wat je wilt uitbeelden. Dat is oneindig rustgevend.