Kleurperikelen: beeldschermen

Vorige keer heb ik verteld over drukwerk in kleur en het opbouwen van kleuren in CMYK. Dat werkt zo’n beetje hetzelfde als kinderen met hun waterverf ontdekken: meng je rood met geel, dan krijg je oranje. Geel met blauw wordt groen. Zo kun je een breed spectrum aan kleuren bereiken. Meng je alles door elkaar, dan zou je theoretisch zwart krijgen, maar in de praktijk wordt het een smerig bruin. Vandaar dat drukkers naast de drie basiskleuren zwart als drukkleur toepassen.

Beeldschermen doen het anders. Ze bestaan uit kleine puntjes, die licht uitstralen in drie verschillende kleuren: rood, groen en blauw. Meng je die kleuren in gelijke verhouding, dan krijg je wit licht. Geel ontstaat, hoe raar het ook klinkt, door menging van rood en groen. Zwart is dan natuurlijk de afwezigheid van licht, oftewel duisternis. Het kleurenspectrum in RGB is veel groter dan dat in CMYK.

Omdat tegenwoordig al het drukwerk op een computer wordt opgemaakt, kun je soms voor nare verrassingen komen te staan bij het omzetten van RGB naar CMYK. Dan ziet jouw frisgroene logo er op je visitekaartje maar verwelkt uit, of blijkt dat het neon-geel alleen in PMS gedrukt kan worden, zodat je drukwerk door die extra kleur duurder wordt.

Je krijgt een vergelijkbaar effect als je je ontwerp print op je eigen printer. Die maakt namelijk ook een afdruk met behulp van vier kleuren inkt of toner, waarbij de RGB-waarden worden vertaald naar CMYK-waarden. Dat kan sterk afwijken van je beeldscherm. O ja, voor ik het vergeet: een printer is niet te vergelijken met een drukpers, qua kleur of kwaliteit. De vertaling naar CMYK is voor ieder apparaat weer anders en er wordt meestal niet op standaard printerpapier gedrukt. Dus dat printje zegt ook niet veel over het gedrukte eindresultaat.

Nog een verschil tussen beeldscherm en drukwerk: het beeldscherm straalt licht uit dat direct in je oog wordt waargenomen; drukwerk neem je waar doordat licht van een lichtbron (zon, bureaulamp) erop weerkaatst en in je oog valt. Bij het drukwerk neemt het licht dus zogezegd een omweg, wat ook invloed heeft op de zuiverheid van de kleur.

Dan zijn er ook nog eens grote verschillen tussen beeldschermen onderling, zodat het ontwerp dat je op je desktop hebt gemaakt, er op je smartphone toch weer anders uitziet. Geen wonder dus dat drukkers zich graag bezighouden met kleuren die ze kunnen standaardiseren en meten, zodat duidelijk is waar ze het over hebben. Dat voorkomt teleurstellingen.

Is de moed drukwerk te laten maken je nu in de schoenen gezakt? Nergens voor nodig. Natuurlijk is het allemaal niet hopeloos, er wordt genoeg drukwerk geproduceerd waar de klant heel tevreden mee is, ook als er geen dure kleurenproef in het spel is geweest. Maar als jouw drukker begint te piepen over kleuren en RGB, dan weet je nu een beetje wat er achter zit.

Leave your comments

Comments

  • No comments found